در بین رشتههای کارشناسی بیشترین مخاطب و درخواست در حوزه کارشناسی راه و ساختمان است و با موقعیت ارزیابی و قیمتگذاری املاک در کاربریهای مختلف، لذا صلاحیت ارزیابی با توجه به کثرت و تنوع استفاده از گزارشهای کارشناس رسمی ساختمان در موارد قیمتگذاری بیشترین مخاطب را دارد.
با توجه به اینکه در هنگام پذیرش و ثبتنام در آزمون کارشناس رسمی دادگستری راه و ساختمان، فارغالتحصیلان رشته عمران، عمران نقشهبرداری، معماری، نقشهبرداری واجد شرایط ثبتنام هستند، لذا صلاحیتهایی که کارشناسان این رشته میتوانند در زمان ارتقاء کسب نمایند متناسب با رشته تحصیلی در هر دوره یک یا چند مورد از موارد ذیل الذکر را دریافت مینمایند.
به پادکست آشنایی با رشته کارشناس رسمی دادگستری راه و ساختمان:
- کارشناس رسمی راه و ساختمان از قدیمیترین و پر مخاطب ترین رشتههای کارشناسی است.
- حوزه فعالیت: ساختمان و تمامی اجزاء آن، بررسی صورتوضعیت پیمانکاران، ارزیابیها و … .
- فارغالتحصیلان عمران، معماری و رشتههای مرتبط میتوانند پس از آزمون و طی مراحل، پروانه کارشناسی بگیرند.
- مواردی که موجب شکایت از کارشناس راه و ساختمان میشود:
- تأخیر غیرموجه در تحویل گزارش
- اظهار نظر خلاف واقع
- اظهار نظر خارج از محدوده کارشناسی
- در صورت عذر موجه (بیماری، سفر و …) باید کتبی به دادگاه اطلاع داده شود.
صلاحیت های کارشناس رسمی راه و ساختمان

عناوین و شرح صلاحیت کارشناس رسمی دادگستری راه و ساختمان برداری ذیلاً آورده شده است، شرکت آرمان سنجش با سنجش و گزینشهای تخصصی از بین کارشناسان این رشته، همکارانی را با شرایط و سوابق بسیار درخشان و عالی بهعنوان همکار جذب نموده است و در کلیه پروژهها و مواردی که نیاز به اظهارنظر کارشناسی در حوزههای تخصصی این رشته باشد، آماده ارائه خدمات به شخصیتهای حقیقی و حقوقی متقاضی است.
صلاحیتها بسته به مرجع صدور پروانه (کانون یا مرکز) گاهاً متفاوت است. عناوین کامل صلاحیتهای کارشناس رسمی دادگستری راه و ساختمان مطابق ذیل است:
- تعیین و تعدیل اجارهبها و اجرتالمثل
- تعیین میزان سرقفلی و حقوق کسب پیشه و تجارت
- ارزیابی ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری و اراضی غیرمزروعی
- تعیین علت بروز و میزان خسارت
- تطبیق وضعیت (با نقشه، قرارداد، ضوابط و مقررات، قدمت و نوع)
- تعیین و تشریح وضعیت (تأمین دلیل)
- تشخیص صحت انجام کارها و طرحها
- رسیدگی به اختلافات کارفرمایان، مشاور و پیمانکاران در امور تخصصی مربوط
- برآورد هزینههای ساختمانی
- تعیین مقادیر و برآورد هزینه اجرای عملیات و هزینه تعمیرات
- متره و برآورد
- محاسبات فنی ساختمان
- انطباق ساختمان با طرحهای مصوب معماری
- بررسی و اظهارنظر در استانداردهای معماری در ساختمان
- تشخیص اراضی دایر، بایر و موات (ساختمان)
- افراز
- مکانیک خاک و پیسازی
- ترازیابی و نقشهبرداری اراضی
- نقشهبرداری، پیاده کردن، ترازیابی، مساحی، ارزیابی اراضی غیر مزروعی و ساختمانها
- تفسیر عکسهای هوایی و ماهوارهای ازنظر ساختمانی
- تهیه و رسیدگی صورت کارکرد و تشخیص حسن انجام کار
- رسیدگی صورت کارکرد و تشخیص حسن انجام کار
- محاسبات فنی ساختمانهای ویژه (سد، تونل، پل، اسکله، برج آب)
- امور فنی سدسازی و تأسیسات انتقال آب
- امور فنی تونل، پناهگاه و مترو
- امور راه، راهآهن و باند فرودگاه
- امور فنی سازههای دریایی و تأسیسات ساحلی
- امور فنی مصالح ساختمانی: فولاد، بتن، مصالح متعارف ساختمانی و سایر مصالح ساختمانی
- متره و برآورد کارهای راهسازی و تشخیص حسن انجام کار و تعیین خسارات و تعمیرات مربوط به کار

خدمات و وظایف کارشناسان رسمی راه و ساختمان
- تعیین و تعدیل اجارهبها و اجرتالمثل
- برآورد هزینههای ساختمانی
- تشخیص صحت انجام کارها و طرحها
- ارزیابی ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری
- تعیین خسارت و علت خسارت
- تعیین سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت
- متره و برآورد و تعیین پیشرفت کار
- اظهار نظر در امور شهرسازی و طرحهای جامع و تفصیلی
- رسیدگی به اختلاف پیمانکاران، کارفرمایان و مشاوران
- ارزیابی اراضی مسکونی و غیرمزروعی
- تشخیص اراضی موات، بایر و دایر
- کارشناسی راهها، دسترسیها و باندهای فرودگاهی
اگر در جستجوی کارشناس رسمی دادگستری راه و ساختمان در تهران، کرج، اصفهان و دیگر شهر ها هستید کافیست با شرکت آرمان سنجش تماس حاصل نمایید.
فرآیند کارشناسی و گزارشنویسی در رشته راه و ساختمان
- دریافت ابلاغیه از سامانه ثنا، سامانه 1515 یا سامانه 2020 و یا درخواست مستقیم از هر شخص حقیقی و یا حقوقی با عنوان کارشناس.
- بازدید از محل به همراه طرفین پرونده.
- جمعآوری مستندات، نتبرداری و الحاق اسناد به گزارش.
- تنظیم گزارش کارشناسی شامل: مقدمه (مشخصات پرونده)، موضوع کارشناسی، وضعیت ثبتی، توضیحات بازدید، و نظریه نهایی.
- نظریه باید مستدل، منطقی، قابل دفاع و بیابهام باشد.
برآورد قیمت املاک با کاربریهای مختلف
هزینه کارشناسی و تعرفه حَقالزَحمه شامل ارزشگذاری و ارزیابی طبق تعرفه مصوب قوه قضاییه محاسبه میشود.
- در نبود ملک مشابه، کارشناس از روشهای تطبیقی یا آماری برای برآورد قیمت استفاده میکند.
- جداول ضرایب کاربری (مسکونی، تجاری، اداری، صنعتی و …) بهکار گرفته میشود.
- ارزیابی با توجه به طرح تفصیلی جدید تهران (سال ۹۱) و جداول وحدت رویه.
جدول نمونه تعرفه:
- تا ۲۵ میلیون تومان: ۶۰۰ هزار تومان
- از ۲۵ تا ۱۰۰ میلیون: ۰/۴۵٪ مازاد
- از ۱۰۰ تا ۵۰۰ میلیون: ۰/۳٪ مازاد
- از ۵۰۰ میلیون تا ۳ میلیارد: ۰/۱۵٪ مازاد
- … (طبق متن اصلی ادامه دارد).
مثال محاسبه: ملک ۳۵۰ میلیون تومانی = ۱,۶۸۷,۵۰۰ تومان حَقالزَحمه.
اختلافات قراردادی و نقش کارشناس
- اختلافات ناشی از قراردادهای ساخت، مشارکت در ساخت و خرید و فروش واحدهای آپارتمانی.
- نمونه اختلافها: نوع کاشی و سرامیک، کابینت، نمای ساختمان، سیستم گرمایش و سرمایش.
- کارشناس با مطالعه قرارداد، بازدید میدانی و برآورد مالی گزارش کارشناسی تهیه میکند.
بازار کار و فرصتهای شغلی و چالش های رشته کارشناس رسمی راه و ساختمان
- همکاری با دادگاهها و محاکم قضایی.
- فعالیت بهعنوان داور مرضیالطرفین.
- مشاوره در قراردادهای عمرانی و مشارکت در ساخت.
- همکاری با شهرداریها و سازمان ثبت.
- ارزیابی املاک برای مهاجرت، تقسیم ترکه یا دریافت وام.
- امکان فعالیت مستقل به عنوان مشاور.
چالشها و مشکلات رشته کارشناس رسمی دادگستری راه و ساختمان :
- کُندی فرآیند کارشناسی و طولانی شدن زمان رسیدگی (گاهی تا دو سال).
- نبود هماهنگی بین نهادهای دولتی و قضایی.
- مشکلات ناشی از اختلاف اسناد مالکیت.
- نقص اطلاعات ارائهشده توسط طرفین.
- تخلفات ساختمانی و مشکلات ناشی از اجرای غیر استاندارد.
و نگاهی به آینده این رشته:
- استفاده از فناوریهای نوین مثل نقشهبرداری با پهپاد، نرمافزارهای تحلیل سازه، ثبت دیجیتال دادهها.
- لزوم آموزش مداوم و بهروز شدن دانش کارشناسان.
- افزایش نیاز به کارشناسان رسمی با رشد ارزش املاک و پیچیدگی دعاوی.

شرایط عمومی ثبتنام کارشناس رسمی راه و ساختمان
متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی، بر طبق ماده ۱۵ قانون علاوه بر وثاقت باید واجد شرایط ذیل باشند.
- برگزارکنندگان: کانون کارشناسان رسمی و مرکز وکلا قوه قضاییه.
- شرایط:
- مدرک لیسانس مرتبط (عمران، معماری …)
- حداقل ۵ سال سابقه کار
- کارت پایان خدمت (برای آقایان)
- مراحل: آزمون کتبی، مصاحبه، کارآموزی یکساله.
- منابع: مقررات ملی ساختمان، نشریات سازمان برنامه (۵۵، ۱۰۱، ۲۳۴ …)، آییننامه ۲۸۰۰، شرایط عمومی پیمان، عناصر و جزئیات اجرایی.
- آزمونها جزوهبسته هستند.
شرایط اختصاصی ثبتنام کارشناس رسمی دادگستری راه و ساختمان
متقاضیان شرکت در آزمون پذیرش کارشناسان رسمی راه و ساختمان، علاوه بر داشتن شرایط عمومی بایستی حائز شرایط اختصاصی نیز باشند:
- مدرک معتبر از رشتههای مهندسی عمران (کلیه گرایش ها)، مهندسی معماری، مهندسی راه و ساختمان، تکنولوژی معماری، مهندسی شهرسازی، مهندسی نقشه برداری.
- گواهی معتبر مبنی بر داشتن حداقل ۵ سال سابقه کار تجربی در رشته مورد تقاضا (پس از اخذ مدرک کارشناسی یا بالاتر) در روز ثبتنام و تسلیم تأییدشده و ارائه اصل آنها هنگام مصاحبه علمی و تجربی الزامی است.
دانلود جدول صلاحیتهای کارشناس رسمی دادگستری راه و ساختمان
دانلود سربرگ کارشناس رسمی دادگستری رشته دادگستری راه و ساختمان
اطلاعات و دانلود نمونه سوالات رشته راه و ساختمان

