حوادث کاری و مسئولیت اشخاص در برابر حادثه

عوامل بروز حوادث کاری در محیط‌های کاری و حین کار را نیز تکثّر و تعدد وسیعی بخشیده است، لزوم توجه ویژه به شناخت این عوامل و اشراف کارشناسان رسمی رشته حوادث ناشی از کار به موضوعات تخصصی محیط‌های کار ازجمله موارد بسیار مهم در اعلام نظرهای کارشناسی است.

کارشناس رسمی دادگستری رشته حوادث ناشی از کار به‌عنوان کارشناس بررسی‌کننده حوادث کاری، به‌خوبی می‌داند که هیچ‌گونه مستندات قانونی که بر مبنای آن‌ها، میزان تأثیرپذیری بروز حوادث کاری را از علل احرازشده ارزیابی نماید وجود ندارد، به عبارت ساده‌تر، درصدهایی که کارشناسان تعیین می‌کنند مبنا و مستند استاندارد قابل اتکایی ندارد و همه درصدها، به‌صورت استنباط کارشناسی است، اما همگی خصوصاً مراجع ارجاع دهنده قرارهای کارشناسی، باید به این مهم توجه نمایند که عدم وجود قوانین و مقرراتی که ما بتوانیم بر مبنای آن‌ها این درصدها را مشخص نماییم، دلیل نمی‌شود که بدون ارائه نظر کارشناسی موجه و مستند، مستدل و صریح که مبتنی بر هیچ‌گونه معیاری نباشد، نسبت به تعیین این درصدها اقدام کنیم.

امروزه رشد جمعیت و تبدیل جامعه کاری از شغل‌های سنتی به شغل‌های صنعتی و حرفه‌ای، شرایط و علل و به‌عبارت‌دیگر، وقتی‌که کارشناس اعلام می‌نماید که بروز حادثه حین کار ۷۵ درصد ناشی از علّت منتسب به آقای «الف» است و ۲۵ درصد متأثر از علّت منتسب به آقای «ب» است، به‌گونه‌ای باید بیان و استدلال کنیم که نشانگر تأثیرپذیری، سه برابری بروز حادثه حین کار از علّت منتسب به آقای « الف » نسبت به تأثیرپذیری بروز حادثه حین کار از علّت منتسب به آقای «ب» باشد، یعنی اگر از ما پرسیده شود که چرا آقای «الف» سه برابر بیشتر از آقای «ب» مسئول شناخته‌شده است و این در حالی می‌باشد که برای هرکدام از آن‌ها فقط یک علت بیان داشته‌اید، در این صورت، استدلال ما باید آن‌چنان قوی و دقیق باشد که رساننده سه برابری تأثیرپذیری بروز حادثه حین کار از علّت منتسب به آقای «الف» نسبت به تأثیرپذیری بروز حادثه حین کار از علت منتسب به آقای «ب» باشد، نه اینکه در پاسخ فقط بگوییم «این استنباط کارشناسی من است» عبارتی که متأسفانه رایج شده است، چراکه اگر این نحوه استدلال را بپذیریم ممکن است یک نفر کارشناس کم‌تجربه، درصدهای تعیین‌شده توسط خودش را نیز با این عبارت که « این استنباط کارشناسی من است » توجیه نماید، توجه داشته باشیم که ما فقط زمانی می‌توانیم بگوییم که « این استنباط کارشناسی من است» که این استنباط آن‌چنان مستدل، موجه و شفاف باشد که شخص آگاه به این‌گونه مسائل را که نظر کارشناسی ما را می‌خواند به تفکر وادارد و نیز اگر حتی با نظر کارشناسی ما هم مخالف باشد به خود اجازه شک در استدلال ما را ندهد و درنهایت بگوید که ایشان استدلال خوبی برای استنباط خود ارائه داده است و من نیز استدلال و استنباط خود را دارم. لذا توجه ویژه کارشناسان لازم است به این مهم جلب شود که در موارد متعدد در اعلام نظرهای کارشناسی، همان‌گونه که از عنوان آن مشخص است، استدلال می‌بایستی متکی بر مستندات، توجیهات و محکمه‌پسند باشد.